İçindekiler
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri António Guterres, Antalya’daki COP31 kapsamında 11 Kasım 2026’da düzenlenen temiz enerji dönüşümü ve elektrifikasyon üst düzey diyaloğunda şebeke ve depolamayı üç öncelikten biri olarak saydı. UNFCCC’nin yayımladığı konuşma metnine göre Guterres, dünyada ileri aşamaya gelmiş yaklaşık 3.000 gigavatlık (GW) yenilenebilir enerji ve depolama projesinin şebeke bağlantısı beklediğini açıkladı.
Bağlantı kuyruğu bir yılda yüzde 60 büyüdü
Guterres’in aktardığı verilere göre bağlantı bekleyen proje hacmi, dünyanın geçen yıl şebekeye bağladığı rüzgâr ve güneş kapasitesinin dört katına karşılık geliyor. Genel Sekreter, bu kuyruğun yalnız bir yılda yüzde 60 büyüdüğünü de belirtti.
Guterres bu tabloya karşı şebekelerin modernize edilmesi, depolama yatırımlarının artırılması, bağlantı süreçlerinin hızlandırılması ve elektrik sistemlerinin sınır ötesinde birbirine bağlanması çağrısında bulundu. Konuşmaya göre hükümetlerin bu projelere öncelik vermesi, finansman ortaklarının da projeleri desteklemesi gerekiyor. Guterres, Eylül ayındaki BM İklim Zirvesi’nde başlatılan ve çalışmalarına Afrika ile Güneydoğu Asya’dan başlayan Küresel Şebekeler Hızlandırıcısı’nı (Global Grids Accelerator) da hatırlattı.
Elektrifikasyon ve fosil yakıt bağımlılığı
Genel Sekreter’in ilk önceliği elektrifikasyonun ve fosil yakıtlardan geçişin hızlandırılması oldu. Guterres, 35-by-35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü’nün hedefini memnuniyetle karşıladığını belirterek elektrikli otobüs, otomobil ve kamyonların, daha verimli elektrikli ısıtma ve soğutmanın ve temiz elektrikle çalışan sanayinin yaygınlaştırılmasını istedi. Konuşmada yenilenebilir kapasitenin 2030’a kadar üç katına çıkarılması ve enerji verimliliği artışının iki katına çıkarılması hedefleri de anıldı.
Guterres, insanların dörtte üçünün net fosil yakıt ithalatçısı ülkelerde yaşadığını hatırlatarak “Gerçek enerji güvenliği bu bağımlılığı kırmak demektir” dedi. Genel Sekreter, yeni petrol ve doğal gaz projeleri ile ithalat terminallerinin onlarca yıl yüksek maliyet ve atıl varlık riski taşıdığı uyarısında bulundu.
Uygun maliyetli temiz elektrik için finansman
Üçüncü öncelik olarak temiz elektriğin erişilebilir ve uygun maliyetli hale getirilmesini sayan Guterres, Çin dışındaki gelişmekte olan ve yükselen ekonomilerin temiz enerjiye yapılan her beş dolarlık yatırımın yalnız yaklaşık bir dolarını aldığını, bu ülkelerin çoğunun gelişmiş ekonomilere göre iki ila üç kat borçlanma maliyetiyle karşı karşıya olduğunu söyledi. Genel Sekreter, çok taraflı kalkınma bankalarına daha fazla kaynak ve risk alma alanı tanınmasını, garanti ve imtiyazlı finansmanın genişletilmesini istedi.
Kaynaklar
- UNFCCC, “Powering the future: UN Secretary-General remarks to the high-level dialogue on clean energy transition and electrification”, 11 Kasım 2026: unfccc.int
Görsel: COP31 Türkiye kurumsal kimlik
Yazar
